ايستاده است و خداى عزّ وجلّ نظر به وى مىكند و از وى مىشنود . و حال چنين كسى سؤال و افتادگى و شكستگى و زارى است . و مرتبهء بعد از اين آن است كه به دل ببيند كه گويا خداى عزّ وجلّ با وى خطاب مىكند به لطفهاى « 1 » خود و به انعام و « 2 » احسان خود با وى راز مىگويد . و مقام بنده در اين حالت حيا و تعظيم و گوش داشتن و فهميدن است . و مرتبهء بعد از اين آن است كه در كلامْ متكلّم را بيند و در كلمه‌ها صفتها « 3 » مشاهده كند . و نظر او نه به خود و نه به قرائت و نه به تعلّق گرفتن انعام به آن باشد از آن حيثيّت كه انعام به وى شده ، بلكه تمامى همّت او مقصور بر متكلّم و فكر او موقوف بر آن باشد گويا كه چندان در ملاحظه و مشاهدهء متكلّم محو شده كه به ديگرى نمىپردازد . و اين مرتبهء مقرّبان است و آنچه پيش از اين مذكور شد مرتبهء أصحابُ اليمين است و هرچه از اينها بيرون است از مراتب غافلان است . و حضرت امام جعفر صادق عليه السلام از مرتبهء آخرين خبر داده به آنچه فرموده كه : خداى عزّ وجلّ تجلّى نموده است از براى بندگان در قرآن مجيد امّا مردم نمىبينند « 4 » . و نيز فرموده در « 5 » هنگامى كه حالتى آن حضرت را در نماز رو داد « 6 » كه به روى درافتادند و بيهوش گشتند و وقتى كه به هوش آمدند جمعى از سبب آن حالت پرسيدند « 7 » ، فرمودند كه : اين آيه را مكرّر بر دل خود مىخواندم تا آنكه از گويندهء آن شنيدم و بعد از آن جسمِ من تاب مقاوت معاينهء قدرت او را نياورد و ثابت نماند . و در اين مرتبهء حلاوت و لذّت مناجات بسيار عظيم مىگردد . و از براى اين است

--> ( 1 ) . به لطفهاى / a s عطفهاى . ( 2 ) . و / s a به . ( 3 ) . صفتها / s صنعتها ! ( 4 ) . عوالي اللئالي 4 : 116 ح 181 . ( 5 ) . در / s از . ( 6 ) . داد / s داده . ( 7 ) . s a + آن حضرت .